ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ ΚΑΛΑΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ ΚΑΛΑΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Ιστορία

Η Ιστορία της Κατασκήνωσής μας

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ιστορική διαδρομή που διήνυσε η κατασκήνωσή μας στον Κάλαμο έχει να κάνει αφ’ ενός μεν με την οικοδομική δραστηριότητα, τα κτήρια, τις τεχνολογικές και μηχανολογικές εξελίξεις, και αφετέρου με πρόσωπα, με παιδιά, νέους και ενηλίκους, με κοινωνικές και πνευματικές δομές, με τη ζωή.

Πράγματα και πρόσωπα.

Υλικές οικοδομές και πνευματική οικοδομή.

Εγκαταστάσεις και ύπαρξη, φωνές, ζωή παιδιών.

Και τα δύο. Και τα δύο αυτά διαπλέκονται διαχρονικά μεταξύ τους.

Για τους σκοπούς της σημερινής αναδρομής θα προσπαθήσουμε τις δύο αυτές γραμμές να τις ξεχωρίσουμε. Πρώτα θα ασχοληθούμε με το εξωτερικό υλικό περίβλημα (εγκαταστάσεις, κτήρια, τεχνολογία κ.λπ.) και κατόπιν με το εσωτερικό περιεχόμενο (το ανθρώπινο δυναμικό και τα βιώματά του).

Πρώτα με το σπίτι, ύστερα με τους ενοίκους του σπιτιού και τη ζωή τους, αν και απόλυτα τα δύο αυτά ποτέ δεν θα μπορούσαν να χωριστούν.

 

Μέρος 1ο - ΤΟ ΣΠΙΤΙ (Ιστορική Αναδρομή)

Πριν τον Κάλαμο

Πρίν τον πόλεμο

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος μαζί με την Κατοχή, έφερε τη φτώχεια, την πείνα, τον υποσιτισμό ιδίως των παιδιών, την αδενοπάθεια. Προκειμένου να βοηθηθεί ο παιδικός πληθυσμός των τοπικών εκκλησιών μας, οργανώθηκαν επανειλημμένως μέσα στον πόλεμο παιδικές καλοκαιρινές κατασκηνώσεις, για να ανασάνουν τα παιδιά καθαρό αέρα, να τραφούν με πλουσιότερη υγιεινή τροφή, να ζήσουν σε ένα ελεύθερο χριστιανικό περιβάλλον, να διαπαιδαγωγηθούν με τις αρχές και την αλήθεια του Ευαγγελίου.

Κάθε χρόνο διαφορετικός χώρος. Κάθε χρόνο υπερβολικά μεγάλος κόπος για να στηθεί από την αρχή μια κατασκήνωση για δεκάδες παιδιά. Και παρ’ όλο τον μόχθο οι ελλείψεις κάθε χρόνο παρέμεναν μεγάλες.

Εκτιμώντας το καλό που προέκυπτε για το σώμα, το νου και το πνεύμα των παιδιών, ο θεσμός διατηρήθηκε και μεταπολεμικά π.χ. στα Βίλια το 1951, στην Πεντέλη το 1954.

Πολλοί τώρα πια ονειρεύονταν μια μόνιμη κατασκήνωση που θα φιλοξενούσε τα καλοκαίρια τα παιδιά, με σκοπό να αναπνεύσουν καθαρό αέρα, να φάνε καλά, να κοινωνικοποιηθούν ζώντας μαζί περίπου ένα ολόκληρο μήνα και να αγγιχτούν με το φως του Ευαγγελίου και τη ζωή του Χριστού. Όλοι όμως αυτοί έβλεπαν τις τεράστιες δυσκολίες που κύρια πηγή τους είχαν τα ισχνά οικονομικά των αδελφών και των εκκλησιών.

Ένας πέρα απ’ τις δυσκολίες είδε τις τεράστιες ευλογίες που ένα τέτοιο εγχείρημα θα είχε για τις επόμενες γενιές. Το πρόβλημα το είδε σαν πρόκληση για ενέργεια και δράση. Κι έγινε ο άνθρωπος που με τη βοήθεια του Θεού μετέτρεψε το άπιαστο όνειρο σε χειροπιαστή πραγματικότητα. Ήταν ο αιδέσιμος Σταύρος Δεληγιαννίδης, ποιμένας της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Πειραιώς.

 

1955-1960

Εύρεση γης

Το 1954 μεταξύ άλλων χώρων, έγινε υπόδειξη ενός κομματιού γης στον Κάλαμο–ένα μικρό τμήμα της αγροτικό καλλιεργήσιμο, το υπόλοιπο πευκόφυτο δασικό. Ο αδελφός Δεληγιαννίδης με άλλους αδελφούς που συμμερίζονταν τον οραματισμό του έκριναν το κομμάτι αυτό της γης κατάλληλο, και έτσι, αυτή η γη ήταν, που από τότε και κάθε καλοκαίρι μέχρι σήμερα θα φιλοξενούσε πολλές δεκάδες παιδιά και νέους των εκκλησιών μας, και όχι μόνο, στην αγκαλιά της.

Το κτήμα αυτό στην πευκόφυτη πλαγιά περίπου 30 στρεμμάτων αγοράστηκε σε τρεις δόσεις:

1. στις 26 Ιανουαρίου του 1955 αγοράστηκαν τα πρώτα 18 στρέμματα αντί 32.400 δραχμών στα οποία και λειτούργησε η κατασκήνωση το καλοκαίρι της ίδιας εκείνης χρονιάς.

2. Την 1η Νοεμβρίου του 1956 αποκτήθηκαν 9 ακόμα στρέμματα προς 18.640 δραχμές,

3. και στις 4 Αυγούστου του 1958 προστέθηκαν ακόμα 4 στρέμματα (είσοδος αυτοκινήτων στο δασικό τμήμα).

Η πρώτη Επιτροπή

Ήταν με την πρωτοβουλία των μελών της πρώτης επιτροπής Κατασκηνώσεως, που σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν τα έργα της πρώτης πενταετίας.

Μέλη της πρώτης Επιτροπής αυτής ήταν οι:

Δεληγιαννίδης Σταύρος, πρόεδρος, Σεμερτζίδης Ιωάννης, γραμματέας, Νουσίου Ιωάννης, Χαριτωνίδης Ιωάννης, Θεοδοσίου Ιωάννης, Κιουπούρογλου Στέλιος και Λαδόπουλος Δημήτριος.

Το έργο τους ήταν θεόρατο. Κι όμως μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 1955- κατόρθωσαν και έχτισαν το κτήριο των μαγειρείων στο κάτω αγροτικό τμήμα του κτήματος, με μικρό μπαλκόνι για τραπεζαρία. Το φαγητό παρά τις αντίξοες συνθήκες συντήρησης και παρασκευής ήταν εξαιρετικά νόστιμο και θρεπτικό, τότε, όπως τέτοιο συνεχίζει να είναι μέχρι σήμερα στον Κάλαμο.

Επίσης άνοιξαν πηγάδι μέσα στο μαγειρείο που αρχικά λειτούργησε όχι μόνο για την παροχή πόσιμου νερού, αλλά και ως «ψυγείο» για τη συντήρηση ευαίσθητων στη ζέστη τροφίμων. Ετοίμασαν εφτά πλατώματα στο δασικό τμήμα όπου στήθηκαν ισάριθμες πάνινες πράσινες στρατιωτικές σκηνές, και τέλος, έχτισαν έξι πρόχειρες τουαλέτες.

 

Η πρώτη Άδεια

Η πρώτη άδεια λειτουργίας ελήφθη στις 9 Ιουλίου του 1955.

Είναι άξιο θαυμασμού ότι όλα αυτά πάντα με την κινητήρια δύναμη του αδελφού Δεληγιαννίδη πραγματοποιήθηκαν υπό άκρως αντίξοες συνθήκες, με ελάχιστους οικονομικούς πόρους και πολλή προσωπική εργασία των πρωτεργατών. Όσοι δούλεψαν την εποχή εκείνη για την επίτευξη του σκοπού, μαρτυρούν ότι η περίοδος εκείνη της πολλής δουλειάς, του κόπου και του μόχθου ήταν η πιο ευλογημένη και ευτυχισμένη περίοδος της ζωής τους.

 

Το 1956 η επιτροπή ανταποκρινόμενη στις απαιτήσεις του Υπουργείου προκείμενου να ξαναχορηγηθεί άδεια λειτουργίας, προέβη στην κατασκευή τεσσάρων έργων: Ανοίχθηκε στο πρανές μπροστά στις σκηνές μια πλατεία για να παίζουν τα παιδιά, οικοδομήθηκε το κτήριο των τουαλετών, τοποθετήθηκε παιδική χαρά και στρώθηκαν τα δάπεδα των σκηνών με γκρο μπετόν.

Λοιπά έργα της πενταετίας

Στο υπόλοιπο της πενταετίας κατασκευάστηκε ακόμα το δάπεδο και το στέγαστρο της τραπεζαρίας, κι εξαιτίας της κλίσεως του εδάφους, δίπλα στην κουζίνα προστέθηκε μια σειρά ημιυπογείων χώρων: στη μία άκρη ένας μεγάλος αποθηκευτικός χώρος, στην άλλη χώρος τουαλετών και λουτρών, και στη μέση ένα δωμάτιο στο οποίο εγκαταστάθηκε πετρελαιοκίνητη γεννήτρια για την προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος. Το ηλεκτρολογικό δίκτυο έγινε με καλώδια του συμμαχικού στρατού (δεν υπήρχαν τότε καλώδια στο εμπόριο). Τώρα υπήρχε φως σε όλους τους χώρους από τη δύση του ηλίου μέχρι τις 11 το βράδυ περίπου. Για 20 περίπου χρόνια ο χαρακτηριστικότερος νυχτερινός ήχος ήταν ο μονότονος βόμβος της πετρελαιομηχανής. Ήχος που με νοσταλγία θυμούνται όσοι ευτύχησαν να ζήσουν τότε στην κατασκήνωση.

Την ίδια περίοδο κτίστηκε ο «πάγκαλος» (bangalow) για να στεγάσει τα μικρά παιδιά και ανοίχθηκε δεύτερο πηγάδι. Κτίστηκε επίσης ο υδατόπυργος για να εξασφαλίσει νερό για τις τουαλέτες, και στήθηκε το υπόστεγο μπροστά στις παλιές τουαλέτες αφού το κτιριάκι αυτό μετασχηματίστηκε για να φιλοξενήσει προσωρινά το αρχηγείο μέχρι να κτιστεί το κτήριο του Αρχηγείου/ Νοσοκομείου που γνωρίζουμε σήμερα.

Έτσι μέσα σ’ αυτή την πρώτη πενταετία πραγματοποιήθηκε το 90% των οικοδομικών εργασιών που έχουν μέχρι σήμερα γίνει στην κατασκήνωση. Αυτή υπήρξε η καθοριστική πενταετία.

 

Πρόσβαση

Η πρόσβαση στην κατασκήνωση δεν ήταν και η ευκολότερη. Το λεωφορείο έφτανε τότε μέχρι το χωριό, τον Κάλαμο, Ο χωματόδρομος απο κει και πέρα ήταν κακοτράχαλος και γεμάτος λακκούβες, πράγμα που σήμαινε πως όσοι χρησιμοποιούσαν για τη μετακίνησή τους το λεωφορείο της γραμμής, έπρεπε να περπατήσουν 4 χιλιόμετρα φορτωμένοι τη βαλίτσα τους για να φτάσουν στην κατασκήνωση. Έτσι τα παιδιά τα έφερνε από την Αθήνα φορτηγό! Αξέχαστες διαδρομές αυτές.

Η κατάσταση άλλαξε το 1958 όταν εξαιτίας του ferry-boat που ένωσε το Αλιβέρι με τους Αγίους Αποστόλους, διαπλατύνθηκε και ασφαλτοστρώθηκε ο δημόσιος δρόμος.

 

Το νερό για χρήση στις τουαλέτες και στις σκηνές μεταφερόταν σε τενεκέδες με το γαϊδουράκι του μπαρμπα-Χρήστου, ο οποίος ανελάμβανε και τις όποιες άλλες αναγκαίες μεταφορές όπως οι προμήθειες από τον Κάλαμο. Ο πιστός αυτός αδελφός για χάρη της κατασκήνωσης άφηνε τη δουλειά του (μικροπωλητής) και με το γαϊδουράκι του περπατούσε τα 60 χιλιόμετρα που χωρίζουν τον Πειραιά από την κατασκήνωση για να υπηρετήσει τις ανάγκες των παιδιών εθελοντικά. Το ίδιο δρομολόγιο έκανε στην επιστροφή μετά από δυόμισι μήνες.

Εθελοντικά ο μπαρμπα-Χρήστος κι εθελοντικά όλοι οι παράγοντες, οι πρωτεργάτες, αρχηγοί, κοινοτάρχισσες, στελέχη, νοσοκόμες, μαγείρισσες, αποθηκάριοι – μέχρι και σήμερα.

 

Στη θάλασσα για μπάνιο τα παιδιά κατέβαιναν με τα πόδια. Οι Άγιοι Απόστολοι ήταν ακόμα ένα έρημο ψαροχώρι. Καμιά σχέση με τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα που έχει σήμερα. Τα βράδια χωρίς φεγγάρι, η κατασκήνωση ήταν βυθισμένη σε μαύρο σκοτάδι κι όσο πιο μαύρο ήταν το σκοτάδι τόσο πιο λαμπερά έβλεπαν τα παιδιά να σπινθηροβολούν τα άστρα στον ουρανό. Συνηθισμένα τα απόμακρα ουρλιαχτά των τσακαλιών αλλά και συχνοί νυχτερινοί επισκέπτες στις σκηνές. Κάποιοι ομαδάρχες κοιμόνταν με ρόπαλα και πέτρες για να απομακρύνουν τους εισβολείς. Κι όμως όλοι κοιμόνταν ήσυχοι και όλοι ένιωθαν πως και χωρίς περίφραξη η κατασκήνωση ήταν το ασφαλέστερο μέρος του κόσμου. Ο Θεός ήταν εκεί.

Ευλογημένη πενταετία. Το ίδιο ισχύει και για όλες τις κατοπινές πενταετίες –για ολόκληρη την πεντηκονταετία. Ευλογημένη πεντηκονταετία.

 

 

Δεκαετία 1961-1970

Τη διετία 1962-63 χτίστηκε το κτήριο του αρχηγείου/νοσοκομείου, και γίνεται η περίφραξη του κτήματος. Από κτιριακής πλευράς η κατασκήνωση πια θα μπορούσε να θεωρηθεί επαρκής. Ταυτόχρονα όμως, η κίνηση στο δρόμο αυξήθηκε. Τα παιδιά άρχισαν να περνούν κάτω από το γεφυράκι του δρόμου για λόγους ασφαλείας.

Το 1968 άρχισε η αντικατάσταση των πάνινων σκηνών με τις «σκηνές» που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα .

 

Δεκαετία 1971-1980

Η δεκαετία του ’70 έφερε τον «πολιτισμό» στην κατασκήνωση: συνδεθήκαμε με το δίκτυο του ΟΤΕ. Επιτέλους είχαμε τηλέφωνο. Επίσης έγινε η πρώτη σύνδεση με δίκτυο υδρεύσεως της Κοινότητας Καλάμου και πραγματοποιήθηκε η σύνδεσή μας με το δίκτυο της ΔΕΗ. Η πετρελαιομηχανή εσίγησε. Η «τελετουργία» για να τη βάζουμε μπρος κάθε βράδυ σταμάτησε. Μας έλειψε ο γνώριμος βόμβος της, που για χρόνια τον είχαμε αγαπήσει.

Το 1971 έγινε πλήρης εσωτερική ανακαίνιση των μεγάλων τουαλετών. Τέλος, αποκτήθηκε ψυγείο, και μετατράπηκε η μασίνα ξύλων με μασίνα πετρελαίου.   (Κτίριο Νεότητας 1980 )???

 

Δεκαετία 1981-1990

Προς το τέλος της δεκαετίας αυτής αυξάνεται ο αριθμός των κατασκηνωτών. Οι υπάρχουσες σκηνές δεν επαρκούν. Μία-μία αρχίζουν να προστίθενται οι σκηνές στην περιοχή πάνω από το αρχηγείο. Κτίζονται τουαλέτες πίσω από το κτήριο του ιατρείου-αναρρωτηρίου για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της νέας αυτής κοινοταρχίας.

 

Δεκαετία 1991-2000

Πολλοί γνωρίζοντας την κατασκήνωση μόνο το καλοκαίρι δεν μπορούν να φανταστούν ότι όχι μόνο τακτικά χιονίζει στην κατασκήνωση τον χειμώνα, αλλά συχνά πέφτουν δέντρα και προκαλούνται καταστροφές! Τον Φεβρουάριο του 1991 από βαριά χιονοθύελλα κατέρρευσαν δύο από τα υπόστεγα. Το μικρό υπόστεγο απέναντι από το αρχηγείο, και το μεγάλο υπόστεγο της τραπεζαρίας, η πτώση του οποίου κατέστρεψε ολοσχερώς τα τραπέζια κι τους πάγκους που ήταν φυλαγμένα από κάτω.

Αμέσως μετά, ανακατασκευάστηκε το στέγαστρο της τραπεζαρίας, και κατασκευάστηκαν 18 νέα τραπέζια και διπλάσιοι πάγκοι. Μεγάλη η χαρά και η ικανοποίηση όσων δούλεψαν.

Είναι ήδη πολλά χρόνια τώρα που η ανάγκη για σημαντικές αναβαθμίσεις και ανακαινίσεις των κτιριακών εγκαταστάσεων γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική. Με αφορμή την ανακατασκευή του υπόστεγου της τραπεζαρίας αρχίζει μια περίοδος μεγάλων έργων. Το μέγεθός τους εύκολα μπορούμε να παραβλέψουμε γιατί τα έχουμε ήδη συνηθίσει.

 

Η πρώτη δειλή απόπειρα λαμβάνει χώρα το 1993; με την ανακατασκευή και επέκταση του οικίσκου του προσωπικού της κουζίνας. Προστίθεται ένα δεύτερο δωμάτιο και δύο τουαλέτες.

Τη διετία 1995-96έγινε (σε δύο φάσεις) η πλήρης ανακαίνιση του κτηρίου των μαγειρείων. Η προσφορά εθελοντικής υπηρεσίας αδελφών την διετία αυτή ήταν τεράστια. Ποιος θυμάται πώς ήταν τα μαγειρεία, και πώς έγιναν.

Το 2000 ανακατασκευάστηκαν για δεύτερη φορά (μετά από... χρόνια) οι μεγάλες τουαλέτες. Και εδώ θαυμάζουμε το αποτέλεσμα.

Στο τέλος αυτής της δεκαετίας έγινε η εγκατάσταση του πυροσβεστικού δικτύου. Ταυτόχρονα τοποθετήθηκαν στο υψηλότερο σημείο της κατασκήνωσης 3 δεξαμενές νερού χωρητικότητας περίπου 40 m3.

 

2001-2005

Γίνεται σχέδιο για τον εξωραϊσμό των εξωτερικών χώρων της κατασκήνωσης. Τοποθετείται νέα περίφραξη σε μεγάλο μέρος του κτήματος, δεντροφυτεύεται ο χώρος της περιοχής της τραπεζαρίας και διανοίγεται υπαίθριο πάρκιγκ στην κουζίνα. Αρχίζουν να κτίζονται νέες σκηνές με θερμομονωτική οροφή και μηχανικά πτυσσόμενα τεντόπανα.

Το 2001 το σύστημα πυρόσβεσης αναβαθμίστηκε κι ολοκληρώθηκε με την εγκατάσταση αντλιοστασίου και αυτοματισμών.   Έτσι ήμασταν έτοιμοι όταν το 2004 πυρκαγιά στο δάσος έφτασε κοντά στην κατασκήνωση, περισσότερο από ποτέ άλλοτε.

Το 2004ανακατασκευάστηκαν και επεκτάθηκαν οι τουαλέτες πίσω από το ιατρείο αναρρωτήριο. Την ίδια χρονιά τοποθετείται νέα παιδική χαρά, στην άκρη της πλατείας.

Την διετία 2004-2005 προκειμένου να προσαρμοστούμε στις απαιτήσεις της Νομαρχίας περί διαθέσεως λυμάτων, έγιναν διαδοχικά, δύο σημαντικού κόστους έργα: μια υπόγεια σηπτική δεξαμενή και ένας βόθρος. Και ούτε καν φαίνονται.

Το 2005 άρχισε η ανακαίνιση του ιατρείου αναρρωτηρίου, πραγματοποιήθηκε η ανακατασκευή των τουαλετών στην τραπεζαρία, τοποθετήθηκε ψυκτικός θάλαμος και τέθηκε σε λειτουργία το ίδιο καλοκαίρι.

Τέλος αποψιλώθηκε με απαίτηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, περιμετρική ζώνη πυρασφαλείας 10 μέτρων, έξω από τα όρια της κατασκήνωσης, και μερικώς αποψιλώθηκε ο εσωτερικός υπαίθριος χώρος.